Detoks nedir?

Yazar Tarih: Ekim 7, 2014

Detoks yaygın kullanılan anlamda toksinlerden arınma demektir. Bir toksin, vücuda zararlı etkileri olan hastalıklara, alerjilere veya genel bir hastalık hissine sebep olan herhangi bir madde olabilir. Bu toksinleri; sudan, yemekten veya havadan alabiliriz. Vücudumuzun doğal detoks mekanizmaları tüm hızıyla çalışır, terlemek, idrar yapmak ve dışkılamak gibi… Sağlıklı bir bireyin savunma sistemi bu toksinlerle baş edebilecek kapasitededir. Sağlıklı olmanın da birinci şartı yeterli ve dengeli beslenmek ve yaşam boyu düzenli fiziksel aktivite yapmaktır.

Vücudumuza giren toksinler en çok hangi yolla alınır?

  • Sigara içmek
  • Mangalda, kömür ateşinde direkt pişmiş yiyecekler
  • Güneş ışınlarına korunmasız çok fazla maruz kalmak
  • Kirli hava koşulları, egzoz dumanı,
  • Çeşitli iş ortamları (narkoza maruz kalan sağlık personeli, kömür ocakları, boya ve çeşitli kimyasal maddelerle çalışılan iş kolları)

Hatta sadece nefes almak bile zararlı toksinlerin alınması için yeterlidir. 

Serbest Radikal, antioksidan gibi kavramlar ne anlama gelir?

Serbest Radikal

Zararlı toksinler kana geçtikten sonra serbest radikal dediğimiz maddelere dönüşürler. Serbest radikaller , sağlam moleküllerden elektron çalarak, onların yapısını bozarak, normal moleküllere zarar veren maddelerdir.

Serbest radikallerle vücudun başa çıkması ancak antioksidan vitaminlerin ve suyun yeterli tüketilmesi ile mümkündür.

Oksitlenme (oksidasyon) paslanmak demektir.

Demirin havadaki oksijenle, nemli ortamda birleşmesi sonucu ortaya paslı demir çıkmıyor mu? Nasıl paslı bir demir özelliğini yitiriyorsa hücrelerde zararlı maddeler aracılığı ile oksitlendiğinde aynı paslı demir gibi özelliğini yitirir, ömrünü sürdüremez ve kendini yenileyemez. Oksitlenmeye yani paslanmaya karşı doğanın silahları antioksidanlardır. Balığın sudan çıktıktan sonra ölmesi, oksijenin zararlı etkilerine örnek gösterilebilecek diğer  olaylardandır.

Antioksidan

Vücut hücreleri tarafından üretildiği gibi, gıdalarla da alınan bir grup kimyasal maddedir. Soluduğumuz havadaki oksijen, vücut içinde serbest radikaller adı verilen ve toksik (zehirli) etki gösteren bazı maddelerin oluşmasına neden olur. Vücudumuzda bulunan antioksidanlar, serbest radikallere karşı etki göstererek bunların zarar vermesini önler. Ayrıca vücuda alınan besinler, kana karışana dek bir çok reaksiyona uğrarlar ve sindirim esnasında “serbest radikaller” adı verilen ve hücrelerin  oksitlenmesini sağlayan oksidanlar açığa çıkmaktadır. Vücudun ürettiği veya dışarıdan alınan bu zararlı maddelere karşı bağışıklık sistemi bazı mekanizmaları ve enzim faaliyetlerini devreye sokar. Bu enzimlerin etkinliğini artıran ve doğru çalışmasında görev alan maddelere “antioksidan” denir ve antioksidanlar vücuda doğal yollarla, besinlerle alınırlar.

Yazar Hakkında: Diyetisyen Aysen Arıcan ÖZ

1999 yılında Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden mezun olan ARICAN ÖZ, sırasıyla özel diyet merkezlerinde, eğitim ve araştırma hastanesinde ve Yeditepe Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nde klinik diyetisyen, yönetici diyetisyen ve okutman olarak çalıştı. ARICAN ÖZ, Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde yüksek lisansını 2014 yılında tamamladı. ARICAN ÖZ, Yeditepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nde 2010 ile 2014 yılları arasında Sporcu Beslenmesi dersini verdi. Halen serbest diyetisyenlik faaliyetine İstanbul ve Kuşadası’nda devam eden ARICAN ÖZ, yetişkin beslenmesi ve kilo yönetimi yanında sporcu, çocuk ve hamile beslenmesi alanlarında çalışmasını sürdürüyor. Bireylere ve kurumlara menü ve mutfak planlaması konularında da danışmanlık yapıyor. Ayrıca gıda firmalarına ürün danışmanlığı yapıyor. Uzmanlığı ile ilgili çeşitli okul, spor kulübü ve kurumlarda konferans veren, TV programlarına konuk olarak katılan ARICAN ÖZ’ün yazı ve makaleleri yazılı basın ile internet ortamında yayımlanıyor. “Gebelik ve Emzirme Döneminde Beslenme” adlı kitabın yazarı olan ARICAN ÖZ halen “Yüzücü Beslenmesi” adlı kitabını yayına hazırlamaktadır.

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız Giriş

Yorum Yaz